Bakteriler, mantarlar ve özellikle solucanlar, yaprakların ayrışmasını ve yenmesini sağlar. Geriye ise orman bitkilerinin büyümesi için ihtiyaç duyduğu verimli humuslu toprak kalır.
Kompost yığınının nasıl çalıştığı da buna benzerdir
Çocuklara üç kavramı tanıtın:
Sonbahar yaprağı: Kollarını açarak odanın içinde dans eder, zıplar, dönerler.
Fırtına: Ayaklar sabit, üst vücut ileri–geri sallanır.
Sonbahar gecesi: Yere uzanır, yaprak toplamış gibi kıvrılır, dinlenir.
Komutlar: “Sonbahar yaprağı!”, “Fırtına!”, “Sonbahar gecesi!”
Öğretmen çocuklara “Bugün doğanın gizli parçalarını birleştireceğiz!” diyerek oyunu tanıtır. Çocuklarla yaprakların renk, şekil ve damar yapıları hakkında kısa bir sohbet yapılır. Her çocuğa ya da küçük gruplara bir yaprak zarfı verilir. Çocuklar parçaları inceleyip hangi parçaların birlikte olduğunu tahmin eder. Parçalar birleştirildikçe öğretmen yönlendirici sorular sorar:
“Bu parça hangi renge benziyor? Damar yönü ne tarafa bakıyor? Çocuklar ipucu kartlarını (bütün yaprak fotoğraflarını) bakarak kendi bulmacalarını tamamlar
Bir zamanlar küçük yeşil bir yaprak varmış. Güneşi çok severmiş. Günler geçtikçe rengi değişmiş, sararmış, sonra rüzgârla toprağa düşmüş. Ama onun hikâyesi orada bitmemiş…”
Bu hikâyenin ardından çocuklarla birlikte kısa bir doğa yürüyüşü yapılır.
Bahçeden farklı renk ve büyüklükte yapraklar toplanır.
Sınıfa dönüldüğünde çocuklar yaprakları büyüteçle inceler.
Çocuklara “Bugün turuncunun büyülü dünyasını keşif edeceğiz ” diyerek etkinlik anlatılır. Her çocuk seçtiği çemberin yanına geçer.
Öğretmen:
Gözlerinizi kapatın, turuncu deyince aklınıza ne geliyor?” diye sorar.
Çocuklar kaselere giderek istedikleri turuncu tonlu malzemeleri seçer. Her çocuk çemberinin içine seçtiği malzemeleri kendi hayal ettiği düzende yerleştirir. Çocuklar sessizce çalışırken öğretmen ortamda huzurlu bir atmosfer oluşturur. Mandalalar tamamlandığında çocuklarla birlikte bir mandala turu yapılır:
Çocuklarla daire şeklinde oturulur. Öğretmen sessiz bir şekilde başlar:
“Bugün rüzgârla dans eden yaprak olacağız.”
Sağ el açılır ve parmaklar sayılır:
“Ağacın sonbaharda beş dalı var.”
Eller ileri geri sallanır:
“Rüzgâr onları ileri geri sallar.”
Çocuklarla birlikte spor salonunda geçin. Aşağıdaki gibi açıklayın:
“Şimdi hepiniz küçük birer kirpisiniz. Kış uykusuna yatmadan önce bol bol yemek toplamanız gerekiyor. Yerde duran mantarlar yiyeceğiniz solucanlardır. Onlara ulaşmak için önce tünelden geçmeli, sonra bankonun üzerinden sürünmelisiniz.
Etkinlik için uygun bir alan seçilir (mümkünse açık hava). Malzemeler çocukların ulaşabileceği şekilde hazırlanır. Çocuklara “Bugün kendi sallarınızı yapacaksınız ve sonra onları birlikte suda yüzdüreceğiz” denir. Önce küçük sal yapımı anlatılır:
3 mantar yan yana yerleştirilir ve lastik bantlarla birleştirilir.
Torbadan bir doğal nesne çıkarın (örneğin, kırmızı yaprak) ve bu nesnenin hangi lale rengiyle ilişkili olduğunu sorarak hikâyeyi başlatın. Çocuğa, çıkarılan nesneyi (örneğin kırmızı yaprağı) göstererek “Bu kırmızı lale, uğur böceği için nasıl bir renk olabilir?” gibi bir soru sorabilirsiniz. Çocuk, nesnenin hangi lale rengini temsil ettiğini düşündükçe, hikâyeyi renklerle bağlantılı olarak anlatın.
Çocuklara gündüz ve gece arasındaki farkları anlatın. Gündüzün ışıklı, gece ise karanlık olduğunu, gündüzde bitkilerin büyüdüğünü, geceyse her şeyin dinlendiğini anlatabilirsiniz. Çocuklardan, verilen doğal malzemeleri doğru alanlara yerleştirmelerini isteyin:
